Lời mở đầu
Trong bối cảnh thị trường tài chính tín dụng tại Việt Nam ngày càng phát triển, vấn đề thu hồi nợ luôn là một chủ đề nhạy cảm và phức tạp. Nhiều người vay thường rơi vào trạng thái hoang mang khi đối mặt với các đơn vị đòi nợ. Tuy nhiên, sự thay đổi quan trọng trong Luật Đầu tư 2020 đã chính thức cấm dịch vụ đòi nợ thuê. Vậy, quyền lợi của người vay được bảo vệ như thế nào và đâu là ranh giới giữa việc thu hồi nợ hợp pháp và đòi nợ thuê trái phép? Bài viết này sẽ làm rõ những quy định quan trọng nhất để bạn tự bảo vệ mình.
1. Dịch vụ đòi nợ thuê đã bị cấm hoàn toàn tại Việt Nam
Kể từ ngày 01/01/2021, theo quy định tại Điểm h Khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư 2020, dịch vụ đòi nợ đã chính thức được liệt kê vào danh mục các ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.
Điều này đồng nghĩa với việc các công ty mang danh nghĩa "dịch vụ đòi nợ thuê" hoạt động sau thời điểm này đều là vi phạm pháp luật. Mọi hành vi tổ chức, cá nhân thực hiện việc đòi nợ thuê đều có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ vi phạm.
2. Ranh giới giữa thu hồi nợ hợp pháp và đòi nợ thuê trái phép
Dù dịch vụ đòi nợ thuê bị cấm, các chủ nợ (cá nhân hoặc tổ chức tín dụng) vẫn có quyền thu hồi khoản nợ của mình thông qua các biện pháp hợp pháp. Người vay cần phân biệt rõ:
- Thu hồi nợ hợp pháp: Là các hành vi đàm phán, thỏa thuận trực tiếp giữa bên cho vay và bên vay; gửi văn bản thông báo, nhắc nợ lịch sự; hoặc khởi kiện ra Tòa án có thẩm quyền để giải quyết tranh chấp hợp đồng dân sự.
- Đòi nợ thuê trái phép (biến tướng): Hiện nay, nhiều đối tượng chuyển sang hình thức "mua bán nợ" hoặc núp bóng các công ty luật, công ty tư vấn tài chính để thực hiện hành vi đòi nợ bằng các thủ đoạn như: đe dọa, khủng bố tinh thần, tung tin sai sự thật trên mạng xã hội, làm nhục người vay hoặc người thân.
3. Những điều người vay cần biết để tự bảo vệ mình
Khi đối mặt với các tình huống bị đòi nợ, đặc biệt là khi có dấu hiệu bị ép buộc, người vay cần nắm vững các kỹ năng sau:
Bước 1: Kiểm tra tính pháp lý của đối tượng đòi nợ
Khi có người liên hệ đòi nợ, hãy yêu cầu xuất trình giấy tờ chứng minh tư cách pháp nhân hoặc văn bản ủy quyền hợp lệ từ chủ nợ (nếu đó là tổ chức mua bán nợ). Tuyệt đối không làm việc với các cá nhân không rõ lai lịch, hung hãn.
Bước 2: Ghi âm, quay phim và lưu lại bằng chứng
Nếu bị đe dọa, xúc phạm danh dự hoặc quấy rối, bạn cần lưu giữ mọi bằng chứng như: tin nhắn đe dọa, ghi âm cuộc gọi, hình ảnh các đối tượng đến quấy rối tại nhà. Đây là cơ sở quan trọng để tố giác với cơ quan công an.
Bước 3: Tìm hiểu về quyền lợi của bản thân
Bạn có quyền từ chối tiếp chuyện nếu đối tượng đòi nợ có hành vi bất lịch sự hoặc vi phạm quyền riêng tư. Bạn cũng có quyền yêu cầu đối tượng rời khỏi nơi cư trú của mình nếu họ cố tình gây rối.
4. Cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo tài chính
Nhiều kẻ xấu lợi dụng tâm lý lo sợ của người vay để mạo danh cơ quan công an hoặc luật sư nhằm "hỗ trợ đòi nợ" hoặc "đòi nợ giúp". Người vay cần đặc biệt cẩn trọng với các dấu hiệu sau:
- Yêu cầu chuyển khoản tiền "phí xử lý hồ sơ" trước khi thực hiện bất cứ công việc nào.
- Lời hứa "xóa nợ" hoặc "giảm lãi" mà không có văn bản xác nhận từ đơn vị cho vay chính thống.
- Các ứng dụng (App) vay tiền nhanh có lãi suất cắt cổ, khi người vay quá hạn, chúng sẽ sử dụng các biện pháp "khủng bố" người thân qua danh bạ điện thoại.
Lời khuyên kết luận
Trong quan hệ tín dụng, trách nhiệm trả nợ là nghĩa vụ dân sự mà bạn cần thực hiện theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng. Tuy nhiên, dù là con nợ, bạn vẫn là một công dân được pháp luật bảo vệ quyền con người, quyền bất khả xâm phạm về thân thể và danh dự.
Nếu bạn gặp phải tình huống bị đe dọa, hãy giữ bình tĩnh, không thỏa hiệp với cái sai và mạnh dạn gửi đơn trình báo đến Cơ quan Công an địa phương gần nhất để được bảo vệ kịp thời. Đừng vì sợ hãi mà vô tình trở thành nạn nhân của những thủ đoạn đòi nợ trái pháp luật.
Bài viết liên quan
